Mosty kolejowe
Zabytkowe ciągle używane, bliźniacze mosty kolejowe. Zbudowane wraz z dotarciem w XIX w. linii kolejowej do Olsztyna oraz lokalizacji węzła kolejowego. Stanowią jedyną kolejową przeprawę przez Łynę w Olsztynie.
Historia
Linia kolejowa dotarła do Olsztyna z Wystruci (Insterburg, Znamiensk) 26 listopada 1872 r., przedłużonej w roku następnym do Ostródy i dalej do Torunia. Najpierw wzniesiony został most północny, południowy wybudowano w latach 1892-93. Każdy z mostów jest dwutorowy. Most północny zapewnia komunikację w kierunku Gdańska i wyjazdową do Torunia. Po moście południowym kursują pociągi w kierunku Warszawy i powrotne z Torunia. Nieuszkodzone mosty szczęśliwie przetrwały zawieruchę I i II wojny światowej.
Opis architektury
Mosty maja długość 68, 2 m. Składają się z trzech przęseł o kształcie półkolistych sklepień o rozpiętości 15,6 m. Pod środkowym przęsłem płynie Łyna, pod bocznymi przechodzą ulice Natalii Żarskiej i Wyzwolenia. Wysokość do lustra wody wynosi 21,6 m, do poziomu ulic, 16,6 m. Mosty mają szerokość 6,6 m, przebiegają po nich po dwa torowiska, dodatkowo obramione są kamiennym gzymsem i żelazną poręczą. Mosty wieńczą arkadkowe fryzy. Ozdobami mostów są również okrągłe rozety z rurkami odwadniającymi i kratkami wentylacyjnymi komór odciążających, usytuowanych w grubości murów nad filarami mostów. Elewacje mostu północnego wykonane zostały z ciemnych ciosów granitowych. Młodsze elewacje mostu południowego wymurowane są z żółtej cegły klinkierowej.
Ciekawostki
- w czasach niemieckich mosty chętnie były umieszczane na widokówkach, zarówno w realistycznych jak i romantyzujących. Ujęcia tak dobierano aby pod mostami widać było olsztyńskie zabytki.
Legenda
W sierpniu 1914 r. wojska rosyjskie na 1,5 dnia zajęły Olsztyn. Generał Kujew, dowodzący jednym z korpusów rosyjskich podobno wydał rozkaz wysadzenia mostów. Wskutek kontrakcji niemieckiej nie zdążono konstrukcji tej zaminować i wysadzić.
Informacje praktyczne
- bezpłatny parking dla autokarów 50 m, przy ul. Nowowiejskiego
- obowiązuje bezwzględny zakaz wchodzenia na mosty.
Literatura
Wasiutyński Z., O architekturze mostów, Warszawa 1971
(c) Andrzej Bobrowicz
fot.Michał Ciucias
